Invullen via de vloer

Het fotograferen met één flitser is soms al lastig genoeg, maar wanneer je echt een mooi ingevulde foto wilt hebben met licht dat het onderwerp mooi invult, dan zul je moeten bekijken waar de problemen vandaan komen. In de meeste gevallen zal je dan merken dat schaduwen de problemen veroorzaken en omdat we van nature de neiging hebben van boven naar beneden te flitsen (Denk aan de zon die ook altijd van boven naar beneden verlicht), zullen de schaduw partijen altijd aan de onderkanten van een object zitten.

Wanneer je met meerdere flitser kunt werken, is dit probleem gemakkelijk op te lossen, maar dan praten we niet meer over gemakkelijk strobisten, maar over iets ingewikkelder te werk gaan met meerdere flitsers, reflectieschermen en diffusors. Het loont echt de moeite je hierin te verdiepen, en te investeren in genoeg flitskoppen om je deze manier van werken eigen te maken want hiermee kun je jezelf duidelijk onderscheiden van andere fotografen.

Een standaard belichting die altijd zorgt voor mooi licht op een model is de belichting met een grote diffuser waar twee flitskoppen op gericht staan. Om dit voor elkaar te krijgen heb je dus minimaal 3 lichtstatieven, 1 diffusor en 2 aangestuurde flitskoppen nodig.

Merk op dat is de diffusie kappen (ook omnibounces genoemd) op de flitsers heb gelaten om op die manier te zorgen voor een zo verspreid mogelijk licht dat op de grote diffusor valt. De diffusor is overigens een 5-in-1 reflector waar normaliter een grote hoes omheen zit. De hoes heeft dan meerdere kleuren zodat je kunt reflecteren met wit, zilver of goud en er is een zwarte kant om licht tegen te houden. Als die hoes er vanaf gehaald wordt, blijft het ding zoals boven op de foto over, dit noemt men de diffusor.

Deze manier van belichten zorgt ervoor dat ik een grote lichtbron heb die het onderwerp met zacht licht zal belichten. Ideaal dus voor mooie portret foto’s waar je geen slagschaduwen wilt hebben. Het nadeel is alleen dat je meerdere flitskoppen nodig hebt om de verspreiding van het licht zo optimaal mogelijk te krijgen.

Door het grote oppervlak van de lichtbron zijn schaduwen onder bijvoorbeeld de kin en de neus al zachter, maar toch zijn de nog een beetje aanwezig. Heel bot gezegd kun je niet in de neusgaten kijken omdat het daar aarde donker is. De schaduw komt dus doordat er geen invulling van licht vanaf de grond komt. Hier kunnen we eenvoudig wat aan doen door een flitser te gebruiken die van een laag standpunt af omhoog flitst.

Deze flitser zou je natuurlijk rechtstreeks omhoog kunnen laten flitsen, maar dan krijg je geen mooie verdeling van het licht en creëer je zelf opnieuw schaduwen. Om dit te voorkomen moeten we zorgen dat ook dit licht oppervlak groter wordt dan de maat van de flitskop zelf en dat is heel gemakkelijk voor elkaar te krijgen met een eenvoudige reflector. Let wel, om dit te doen heb je dus een statiefje nodig dat laag bij de grond kan blijven, een mogelijkheid om de flitser te bevestigen op dat statiefje (zoals een meegeleverde voet om de flitser op te plaatsen) en een flitser zelf.

We hebben nu dus al drie flitsers die we gebruiken voor de belichting van slechts één onderwerp. De achtergrond hebben we het nog niet over. In dit geval is die er ook niet, omdat we werken met een grijs stuk papier.

Het licht dat vanaf de vloer komt, mag natuurlijk niet de strijd aangaan met het hoofdlicht dat we gebruiken. Om die reden maken we een verschil van ongeveer 3 stops ten opzichte van elkaar. In TTL termen zouden we nu dus spreken van een correctie van -3 EV, maar bij een manueel ingestelde flitser zou je bijvoorbeeld je hoofdlicht op 1/4 zetten en dan de invulling via de grond op 1/64. Let er wel op dat de zoomstand van de flitskop (als je die kunt instellen) zo gekozen wordt dat deze de reflector optimaal benut. In dit geval heb ik gekozen voor 85mm, een stand die meestal redelijk goed is gezien de hoogte van de flitser t.o.v. de reflector op de vloer.

Het effect dat deze flitser geeft is dat de diep donkere partijen die normaliter van een schaduw afkomen, nu worden opgevuld door licht dat van beneden komt waardoor de donkere partijen minder opvallen. Hierdoor worden de kin en neus minder benadrukt en worden rimpels minder zichtbaar (zijn de meeste wat oudere mensen erg blij mee). Zie het voorbeeld hieronder.

Omdat er nog steeds gebruik gemaakt wordt van een lichtbron die links van de fotograaf staat, hebben we nog steeds een licht verloop van links naar rechts over het gezicht, maar dit verloop is subtiel door de maat van de diffusor die gebruikt is. Schaduwen onder de kin en onder de neus zijn ingevuld door zacht licht (grote lichtbron) vanaf de vloer van de kamer, en hierdoor ziet het gezicht er leuker uit. Rimpels en andere tekenen van het ouder worden zijn nog wel aanwezig (anders zou de foto te vlak worden) maar ze krijgen niet meer de aandacht die ze zouden krijgen zonder invullicht vanaf de onderkant.

In een portret is dit uiteraard belangrijk, maar wat te denken van een foto waarbij de geportreteerde ook nog eens een attribuut in de handen heeft, zoals in dit geval een geweer? Normaliter zou de lichtbron aan de linkerkant van de fotograaf ervoor zorgen dat aan de rechterkant van de foto een vervelende donkere partij zou ontstaan waarbij het geweer ook nog eens voor een vervelende schaduw zou zorgen. Door het gebruik van invullicht vanaf de vloer is dit voorkomen en heeft de schaduw een minder nadrukkelijke invulling gekregen op het geheel.

Uiteraard moet je ook wanneer je drie lichtbronnen gebruikt altijd blijven opletten hoe het licht zal gaan vallen. In het voorbeeld hieronder heeft het model weer donkere bovenkleding aan en moeten we dus opletten dat we de handen t.o.v. de kleding niet overbelichten. De lichtbron aan de linkerkant van de fotograaf zorgt voor de invulling van het licht op het model en het geweer terwijl de invulflits vanaf de vloer zorgt voor de belichting van het gezicht en de schaduw die daarop zou vallen door het geweer er zo dichtbij te houden. Alleen zorgt de stand van de linker arm van het model er nu wel voor dat de flitser die voor de invulling zorgt vanaf de vloer, geen licht in de nek van het model kan werpen waardoor deze onderbelicht wordt. Het blijft dus altijd belangrijk op te letten hoe het licht valt.