Witbalans inversie

Wanneer u naar foto’s van bekende strobist fotografen kijkt, lijkt het soms wel of ze de hele achtergrond een andere kleur hebben gegeven. Een oud gebouw lijkt ineens groen te zijn van binnen of een auto ziet er ineens heel anders uit van kleur dan u dat in gedachte had. Als u dit effect ergens tegenkomt, heeft u vermoedelijk te maken met een effect dat bekend staat onder de naam Witbalans Inversie.

Normaliter stelt u de witbalans van de camera in op de kleurtemperatuur van het licht dat op het onderwerp valt. Dit licht is meestal afkomstig van een lichtbron zoals de zon, een lamp of een flitser. Als u vervolgens een kleurenfilter voor de lichtbron plaatst, zal het licht de kleur aannemen van dit filter.

In situaties met menglicht wordt dit bijvoorbeeld gebruikt om de kleurtemperatuur van een flitser aan te passen op de kleurtemperatuur van de omgeving. Even een voorbeeld:

In een gebouw branden TL buizen met een kleurtemperatuur van 2900 Kelvin. Uw flitser straalt licht uit met een kleurtemperatuur van 5500 Kelvin. Het licht van de TL buizen is dus groen gekleurd als u de witbalans van de camera afstemt op het flitslicht en het flitslicht is Oranje-Rood van kleur wanneer u de witbalans van de camera afstemt op de TL buizen.

U kunt de kleurtemperatuur van de flitser veranderen door voor de flitser een velletje fliter folie te plaatsen. Door de juiste kleur folie te kiezen zorgt u ervoor dat de kleur licht die uit de flitser komt, exact dezelfde is als de kleur licht die van de TL buizen komt

Doordat de flitser dezelfde kleur licht uitstraalt als de lampen in het gebouw, is er geen spraken meer van menglicht waardoor u de kleurtemperatuur van de camera perfect kunt afstellen op het aanwezige licht, inclusief het flitslicht. In dit voorbeeld dus 2900 Kelvin.

Er is echter nog een grapje mogelijk, en dat is wat menĀ Witbalans Inversie noemt. Bij Witbalans Inversie draait het erom dat u een filter-folie op de flitser plaatst van een kleur die precies aan de tegenovergestelde kant in de kleurencirkel ligt als een kleur die u mooi vind.

Wanneer u nu de camera witbalans afstelt op de kleur van het licht die uit uw flitser komt, zal het onderwerp dat door de flitser belicht wordt er qua kleur op de foto goed uitzien. Als u nu andere flitsers gebruikt voor het belichten van de achtergrond en u gebruikt op die flitsers geen kleurenfilters, dan zal het deel op de foto dat door de fliterloze flitsers wordt uitgelicht gekleurd worden, terwijl het onderwerp er normaal uitziet omdat de witbalans van de camera is afgesteld op de kleur van de folie op de flitser.

In de praktijk:
U neemt een foto van een grijskaart terwijl u een HONL SMOKEY PINK filter over de flitser heeft zitten. De witbalans van de camera staat ingesteld op 5500 Kelvin (de preset waarde voor flitslicht) en de foto ziet er zo uit:

Nu stelt u de witbalans van de camera af op de kleur van de grijskaart. In het geval van het HONL SMOKEY PINK filter moet u dan kiezen voor een witbalans waarde van 2800 Kelvin, maar u kunt natuurlijk ook gewoon een witbalans waarde meten en de camera daarop afstellen.

Als u nu weer een foto van de grijskaart neemt die u belicht met de flitser, ziet de grijskaart er ineens uit zoals het zou moeten, namelijk zo:

Wanneer u nu het onderwerp belicht met de flitser die voorzien is van de filter-folie, terwijl u de achtergrond belicht met een flitser zonder filter-folie, dan lijkt het of u de kleur van de achtergrond heeft aangepast i.p.v. de witbalans van het onderwerp. De achtergrond krijgt namelijk de kleur van de tegenoverliggende waarde in de kleurencirkel, ofwel de negatieve waarde van de kleur waarmee u flitst, en dat is:

Deze techniek wordt veel toegepast door bekende strobist fotografen, zoals David Hobby, Joe McNally en de Nederlandse strobist fotograaf Martin Hoogeboom.